شما اینجا هستید   |

    یادداشت‌ها : فساد اداری و معضلات آن در اداره‌ی امور نظام دولتی

فساد اداری یکی ازبیماری‌های مزمن و کهنه‌ترین جراحت نظام در جامعه تلقی شده و فساد اداری تا حد زیادی متأثر از نظام‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و قضایی در یک جامعه است، زیرا این پدیده نه تنها از نقض عدالت اداری و ضایع کردن حقوق همشهریان بلکه از نظر توسعه‌ی اقتصادی نیز برای جامعه بسیار زیان‌بار است که در ذیلِ فساد اداری و همچنین انواع پیامدهای ناشی از فساد  جمع‌بندی شده است.

تعریف عمومی از فساد اداری

تعاریف متعددی از فساد ارائه شده و وجه مشترک همه‌ی این تعاریف آن است که در محیط فاسد، حقوق اجتماعی، اقتصادی و سیاسی شهروندان نادیده گرفته می‌شود و یا حق مسلم فرد و یا گروهی، به‌آسانی پایمال یا به ناحق به دیگری یا دیگران واگذار می‌شود.

فساد را می‌توان به چند نوع تقسیم نمود که عمده‌ترین اقسام آن عبارتند از:

  • فساد اقتصادی: که نتیجه‌ی تعاملات میان ساستمداران، بوروکرات‌ها و شهروندان است.
  • فساد سیاسی: یعنی استفاده از قدرت سیاسی جهت تحقق اهداف شخصی و نامشروع
  • فساد قانونی: یعنی وضع قوانین تبعیض‌آمیز به نفع سیاست‌مداران قدرتمند و طبقات مورد لطف دولت
  • فساد اقتصادی: یعنی اعمال و رفتاری که باعث تکاثر ثروت و شکاف عمیق طبقاتی و اختلال در نظم اقتصادی می‌شود
  • فساد اداری: قانون‌شکنی‌های متعددی را در رابطه با فعالیت‌های دولت شامل می‌شود و یا بنا به تعریفی دیگر، فساد اداری حالتی در نظام اداری است که در اثر تخلفات مکرر کارکنان به‌وجود می‌آید و آن را از کارایی و اثربخشی مورد انتظار می‌اندازد.

فساد اداری و پیامدهای آن

  • فساد اداری از طریق خدشه وارد کردن بر سیستم‌های دولت برای تأمین منافع و اهداف اکثریت، باعث اتلاف منافع محدود و اقتصادی شده و مصارف هنگفتی بر جامعه تحمیل می‌کند.
  • فساد اداری باعث کند شدن رشد اقتصادی می‌شود زیرا انگیزه‌ی سرمایه‌گذاری را برای سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی کاهش می‌دهد.
  • فساد اداری سبب قهقرایی و پسروی فعالیت‌های خدماتی و تجاری توسط شرکت‌های کوچک می‌شود و فعالیت‌های اقتصادی مهم را به انحصار بخش دولتی یا خصوصی (افراد بانفوذ و وابستگان به قدرت) درآورده و به‌طور کلی «ساختارهای انحصارطلبی» را تقویت می‌کند.
  • فساد اداری از درجه‌ی مشروعیت دولت‌ها می‌کاهد و ثبات و امنیت جوامع را به‌خطر می‌اندازد، همچنین ارزش‌های دموکراسی و اخلاقیات را مخدوش می‌سازد و از این طریق مانع توسعه‌ی سیاسی و اجتماعی می‌شود.
  • فساد اداری موجب تضعیف اعتقاد مردم به توانایی و اراده‌ی سیاسی دولت برای جلوگیری از زیاده‌طلبی‌ها و نیز باعث قطع امید به آینده‌ای بهتر شده و «مشروعیت اخلاقی دولت» را زیر سوال می‌برد و در نتیجه سبب کاهش اعتماد عمومی و مقبولیت اجتماعی حکومت می‌گردد.

حضور دولت در فعالیت‌های اقتصادی و صنعتی، سیاست‌های قیمت‌گذاری و دخالت در مکانیزم بازار که باعث ایجاد صف و بازار سیاه می‌شود، عامل مهمی در جرایمی مانند ارتشا به حساب می‌آید.  این مداخلات به‌طور گسترده‌ای افزایش فساد را به‌دنبال دارد.  مطالعات انجام شده نشان می‌دهد که بین فساد اداری و ضعف در حاکمیت قوانین، همبستگی قابل ملاحظه‌ای وجود دارد.

در کشورهایی که میزان مالکیت اقتصادی دولت بالا، مالیات و مقررات تجاری زیاد و اعمال اختیاری و خودسرانه‌ی قوانین و محدودیت‌های تجاری فراوان و قوانین و فرآیندهای بودجه‌ریزی ناکار آمد هستند، فساد بیشتر است.

شناسایی بسترها، انسداد گلوگاه‌های فساد در سیستم اداری، طراحی سامانه‌های اطلاع‌رسانی محرمانه‌ی فساد در سیستم‌های اداری، توبیخ جدی خاطیان، از راهکارهای جدی مقابله با این آفت در سیستم‌های اداری کشور خواهد بود..

دسته بندی : یادداشت‌ها
به اشتراک بگذارید : | | |